02166567311 (6خط ویژه)

پاسخگوئی به سوالات حقوقی(رایگان)

جرم خیانت در امانت(قسمت 1)

مشاوره حقوقي رايگان با وکيل خوب دادگستري

از لحاظ حقوق جزا يک عمل زماني عمل مجرمانه بحساب مي‌آيد که طبق قانون آن عمل جرم محسوب شود و براي آن نيز مجازات لازم در نظر گرفته شود. طبق ماده 2 قانون مجازات اسلامي که مقرر مي دارد:« هر فعل يا ترک فعلي که درقانون براي آن مجازات تعيين شده باشد جرم محسوب مي شود.» اين ماده ناظر به يکي از اصول کلي قانوني بودن جرم و مجازات است. به عبارت ديگر يک عمل مجرمانه از سه عنصر مهم و اساسي تشکيل مي شود. 1- عنصر قانوني 2- عنصر مادي 3- عنصر معنوي

عنصر قانوني جرم خيانت در امانت عنصر قانوني را نبايد به عنوان عنصر مجزا از عناصر متشکله جرم ذکر کرد بلکه اين عنصر را که لازم? اصل قانوني بودن جرم و مجازات است، زيرا بناي دو عنصر مادي و رواني است. عنصر قانوني جرم خيانت در امانت ماده 674 قانون تعزيرات مصوب 1375 مي باشد. « هرگاه اموال منقول يا غيرمنقول يا نوشته هايي از قبيل سفته و چک و قبض و نظاير آن به عهده اجاره يا امانت يا رهن يا براي وکالت يا هرکار با اجرت يا بي اجرت به کسي داده شده و بنابراين بوده است که اشياء مذکور مسترد شود يا به مصرف معيني برسد و شخصي که آن اشياء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکين يا متصرفين آنها استعمال يا تصاحب يا تلف يا مفقود نمايد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.» عنصر مادي: الف رفتار مادي: فيزيکي عنصر مادي جرم موضوع اين ماده 674 قانون مجازات اسلامي عبارت است از استعمال، تصاحب، اتلاف و يا مفقود کردن مال مورد امانت که ما در ماده 674 بدان اشاره گرديده است اگر چه به نظر برخي از حقوقدانان تمامي اين صور از طريق فعل محقق است و ترک فعل نمي‌تواند عنصر مادي جرم موضوع اين ماده باشد. لکن به نظر مي رسد که در مواردي بخصوص تلف مال مورد امانت ترک فعل نيز مي تواند عنصر مادي جرم اين ماده باشد مانند آنکه اتومبيل کسي را اجاره نمايد ولي در مواقع لزوم عمدا از تعويض روغن آن خودداري کند.و بدين وسيله موتور اتومبيل بسوزد.
-1تلف کردن: تلف کردن مورد امانت يعني نابود کردن يا از بين بردن آن به هر وسيله ممکن از قبيل آتش زدن، شکستن، پاره کردن و .. مي باشد و اتلاف ممکن است به مباشرت شخص صورت گيرد و يا ممکن است که وي مسبب از بين رفتن آن شود. بعلاوه اتلاف اعم است از کل مال، و اتلاف جزءمال. و تلف کردن مال ممکن است بوسيله ترک فعل نيز صورت پذيرد مثل اينکه امين عمدا و از روي سوء نيت از دادن غذا به حيوان امانتي خودداري کرده و موجب تلف شدن آن گردد. و به نظر برخي ديگر از حقوقدانان چنانچه خيانت در امانت از طريق تلف مال مورد امانت صورت گيرد از مصاديق تخريب است ليکن مقنن چنين مواردي را از شمول مقررات راجع به تخريب خارج کرده و مشمول حکم خاص خيانت در امانت نموده است . با اين حال چنانچه بواسط? احراز رابط? اماني مرتکب امين تلقي نشود. نمي توان مبادرت به صدور حکم برائت وي نمود بلکه بايد به اتهام تخريب وي را محاکمه کرد.
-2تصاحب کردن: مقصود از تصاحب در اين ماده تصرف به عنوان مالکيت است به اين معني که امين مبادرت به همان تصرفاتي درمال اماني مي نمايد که مالک مي تواند مبادرت به آن نمايد. مثل فروختن يا به رهن گذاشتن يا از استرداد آن خودداري نمايد.و تصاحب مال مورد امانت مي تواند از افعال ياترک فعلهاي مختلفي از قبيل فروختن يا گرو گذاشتن يا عدم استرداد و يا به مصرف معيني نرسانيدن مال موضوع امانت استنباط گردد. بنابراين ديوان عالي کشور در يکي از آراء خود به شماره 384/9561/26/2/1316 اشعار مي‌دارد:« اگر کسي مالي را از ديگري بگيرد که پس از رفع احتياج رد کند گرو گذاشتن آن پيش ديگري خيانت در امانت محسوب و عمل از مصاديق ماده 241 قانون تعزيرات عمومي است.» از سوي ديگر اگر اين گونه افعال يا ترک فعل ها کاشف از تصاحب مال مورد امانت نباشد خيانت در امانت محقق نمي گردد مثل آن کسي که در نتيجه فراموشي يا اشتباه و يا به موجب حکم دادگاه از استرداد مال اماني خودداري کند ديوان عالي کشور در يکي از آراء خود بر اين نکته تاکيد ورزيده واظهار داشته: «براي تحقق بزه موضوع ماده 241 قانون کيفر عمومي فقط کافي نيست که خودداري متهم از رد مال امانتي ثابت گردد بلکه لازم است تصاحب يا تصرف امانت دار بر ضرر مالک، که اصولا بايد مقرون به سوء نيت هم باشد، احراز گردد و بدون ثبوت اين معنا (که برعهده تعقيب کننده است) عمل موجب مسئوليت کيفري نخواهد شد.» و کميسيون مشورتي آئين دادرسي کيفري در اداره حقوقي قوه قضائيه در يکي از نظريه هاي ابرازي فروش مال مورد امانت از طرف امين و تصرف او درقيمت آن را نيز مصداق جرم خيانت درامانت دانسته است حکم شماره 2578 هيئت عمومي ديوان مقرر مي دارد. «اگر جنسي به امين داده شود تا بفروشد و قيمت آن را به مالک جنس رد کند و امين پس از فروش درقيمت آن تصرف نمايد چون در حقيقت قيمت آن جنس ضمن خود آن جنس درنزد او امانت قرار داده شده بود بنابراين تصاحب قيمت پس از فروش جرم است. » و همچنين ذکر اين نکته ضروري است که مالک مال بايد قبلا مطالبه مال خود را از امين بنمايد تا درصورت عدم استرداد بتواند جرم خيانت در امانت را به خائن نسبت دهد. حکم شماره 1802 شعبه 2 ديوان عالي کشور اشعار مي دارد. «تاريخ مطالبه قبلي مالک و انکار متهم (امين)کاشف از تصاحب مال موضوع امانت است.» و همچنين درتصاحب مال بايد قصد مرتکب (سوء نيت) نيز احراز گردد طبق حکم شماره 228 هيئت عمومي پس در صورتي که امين يا حسن نيت بر خلاف آنچه صاحب مال مقرون داشته است تصرفي نمايد فقط ضامن است.
-3 استعمال نمودن: هرگونه استعمال ناروايي مال مورد امانت درصورتي که با سوء نيت همراه باشد موجب تحقق جرم خيانت در امانت است. منظور از استعمال ، مصرف کردن يا مورد استفاده قرار دادن مال مورد امانت ميباشد مثل اقدام به مصرف دارو و يا پوشيدن لباس يا استفاده از اتومبيلي که به وي سپرده شده است، بنمايد.
به عبارت ديگر استعمال دراين ماده عبارت است از موردي که استفاده قراردادن مال مورد امانت يا مصرف کردن ان به ضرر مالک يا متصرف قانوني مال. ودکتر ميرمحمد صادقي چنين مي‌نويسد. استعمال با بقاي همين نيز ممکن بوده و ملازمه‌اي با از بين بردن عين ندارد مانند آنکه مرتکب فرش اماني سپرده شده را به زير پا بيندازد و از آن استفاده نمايد
-4مفقود کردن:

مفقود کردن يعني از دسترس مالک خارج کردن مال با حفظ و بقاي عين مانند آنکه امين انگشتري مورد امانت را در چاه بيندازد . با اين حال بايد توجه داشت که با توجه به عمومي بودن ماهيت بزه خيانت در امانت احراز سوء نيت مرتکب در مفقود نمودن مال مورد امانت ضروري است حکم شماره 182-1318/27 شعبه 2 ديوان عالي کشور مويد اين نظر است در اين رأي مقرر شده صرف مفقود شدن مال نزد کسي كه مال به او سپرده شده بدون احراز هيچ گونه سوء نيت موجب مسؤوليت جزايي نخواهد بود.

صداي وکيل پاسخ دهنده به سوالات حقوقيه شما و ارائه دهنده مشاوره رايگان توسط وکيل دادگستري

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 / 15000 محدودیت حروف
متن شما باید بین 5 تا 15000 حرف باشد

تماس باما :

آدرس : تهران میدان انقلاب خیابان جمال زاده جنوبی پلاک39 ساختمان صدف طبقه دوم 

تلفن : 16 الی 02166567311                                

وکیل سرپرست : 09352943060  (جهت عقد قرداد وکالت و اخذ وکیل)

ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

صفحات اجتماعی :

صدای وکیل را در صفحات اجتماعی دنبال کنید