مبلغ بیمه بیکاری برابر است با ۵۵ درصد متوسط حقوق پایه در ۹۰ روز آخر اشتغال، بهاضافه ۱۰ درصد حداقل دستمزد برای هر فرد تحت تکفل تا چهار نفر. این رقم از حداقل دستمزد همان سال کمتر و از ۸۰ درصد متوسط حقوق بیشتر نمیشود. مدت پرداخت هم با سابقه بیمه و مجرد یا متأهل بودن تعیین میشود، نه با مبلغ فیش آخر.
اگر پرسش شما تاریخ نشستن وجه در حساب است نه رقم مقرری، آن موضوع برای همه پروندهها یک روز ثابت ندارد. پاسخ کامل را در صفحه زمان واریز بیمه بیکاری ببینید. ادامه این صفحه فقط فرمول، کف و سقف، مثال عددی و جدول مدت را پوشش میدهد.
برای اصل شرایط ثبت درخواست بیمه بیکاری، این متن را با جدول مدت و مثال محاسبه بخوانید تا مشخص شود مقرری شما از کجا به دست میآید و تا چند ماه ادامه دارد.
فرمول دقیق محاسبه مبلغ بیمه بیکاری
معیار محاسبه، آخرین فیش بهتنهایی نیست. تأمین اجتماعی متوسط حقوق پایه مشمول بیمه را در ۹۰ روز آخر کارکرد در نظر میگیرد. اگر در این بازه حقوق بالا و پایین شده باشد، همان میانگین ملاک است.
- جمع حقوق پایه مشمول بیمه در ۹۰ روز آخر تقسیم بر ۹۰ میشود تا متوسط روزانه به دست آید؛ سپس به مقیاس ماهانه برمیگردد؛
- ۵۵ درصد این متوسط، مبلغ پایه مقرری است؛
- برای هر فرد تحت تکفل، ۱۰ درصد حداقل دستمزد مصوب وزارت کار در همان سال اضافه میشود، حداکثر برای چهار نفر؛
- نتیجه با کف و سقف قانونی مقایسه میشود و در صورت نیاز تعدیل میگردد.
فرد تحت تکفل معمولاً همسر یا فرزندی است که تأمین اجتماعی او را بهعنوان نانخور مقرریبگیر میپذیرد. صرف متأهل بودن، بدون پذیرش تحت تکفل، رقم ۵۵ درصد را عوض نمیکند؛ تفاوت مجرد و متأهل بیشتر در مدت پرداخت و در حق تکفل پذیرفتهشده دیده میشود. نام افراد را با شناسنامه و وضعیت کفالت در پرونده چک کنید تا ۱۰ درصد اضافه، بیدلیل حذف یا اضافه نشود.
سقف و کف قانونی مبلغ مقرری
حتی اگر فرمول عدد دیگری نشان دهد، قانون دو قید دارد:
- کف مبلغ: مجموع مقرری نباید از حداقل دستمزد مصوب همان سال کمتر باشد؛
- سقف مبلغ: مجموع مقرری نباید از ۸۰ درصد متوسط حقوق فرد بیشتر شود؛
- حق افراد تحت تکفل هم داخل همین کف و سقف جا میگیرد، نه خارج از آن.
اگر رقم واریزی از حداقل دستمزد همان سال کمتر است یا از ۸۰ درصد متوسط شما بیشتر محاسبه شده، اول اجزای میانگین ۹۰ روز و تعداد تحت تکفل را با حکم برقراری تطبیق دهید. اشتباه در این دو جزء، شایعترین علت اختلاف مبلغ است.
مبلغ بیمه بیکاری برای افراد متأهل و افراد تحت تکفل
فرمول ۵۵ درصد برای مجرد و متأهل یکی است. افزایش مبلغ فقط وقتی است که تأمین اجتماعی افراد تحت تکفل را بپذیرد. تا چهار نفر، هر نفر ۱۰ درصد حداقل دستمزد اضافه میکند. مدت پرداخت برای متأهل در هر رده سابقه، طولانیتر از مجرد است؛ این را در جدول پایین میبینید.
مثال محاسبه مبلغ بیمه بیکاری
این مثال آموزشی است تا مراحل روشن شود. رقم حداقل دستمزد هر سال با مصوبه شورای عالی کار عوض میشود؛ در محاسبه واقعی باید کف همان سال پرونده را بگذارید. در این نمونه، حداقل دستمزد ماهانه را ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال (ماه ۳۰روزه سال ۱۴۰۵ طبق ارقام رایج مصوبه دستمزد) فرض میکنیم.
فرض کنید متوسط حقوق پایه مشمول بیمه در ۹۰ روز آخر، ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال در ماه باشد و دو نفر تحت تکفل پذیرفته شده باشند:
- مبلغ پایه: ۵۵ درصدِ ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال = ۲۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛
- حق تکفل: دو نفر × ۱۰ درصدِ ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال = ۳۳٬۲۵۱٬۱۰۰ ریال؛
- جمع پیش از کنترل سقف و کف: ۲۵۳٬۲۵۱٬۱۰۰ ریال؛
- کف قانونی در این فرض ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال است و جمع از آن بیشتر است، پس کف را نقض نمیکند؛
- سقف ۸۰ درصد متوسط حقوق: ۸۰ درصدِ ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۳۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ جمع از سقف کمتر است، پس همان ۲۵۳٬۲۵۱٬۱۰۰ ریال میماند.
اگر متوسط حقوق خیلی نزدیک حداقل دستمزد باشد، ۵۵ درصد ممکن است زیر کف بیفتد و مقرری تا حداقل دستمزد همان سال بالا بیاید. اگر حقوق بالا باشد، سقف ۸۰ درصد جلوی افزایش نامحدود را میگیرد. عیدی و پاداش به مقرری بیکاری اضافه نمیشود. در همین مثال، اگر بهجای دو نفر تحت تکفل هیچکس پذیرفته نشود، جمع روی همان ۲۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال میماند؛ اگر چهار نفر پذیرفته شوند، حق تکفل دو برابر رقم دو نفر میشود و باز باید با سقف ۳۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال سنجیده شود.
جدول مدت پرداخت بیمه بیکاری بر اساس سابقه و تأهل
مدت دریافت مقرری به سابقه پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی و وضعیت تأهل بستگی دارد. این جدول همان بازههای قانونی است که معمولاً مبنای حکم برقراری قرار میگیرد:
| سابقه پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی | مجرد | متأهل |
|---|---|---|
| ۶ تا ۲۴ ماه سابقه بیمه | ۶ ماه | ۱۲ ماه |
| ۲۵ تا ۱۲۰ ماه سابقه بیمه | ۱۲ ماه | ۱۸ ماه |
| ۱۲۱ تا ۱۸۰ ماه سابقه بیمه | ۱۸ ماه | ۲۶ ماه |
| ۱۸۱ تا ۲۴۰ ماه سابقه بیمه | ۲۶ ماه | ۳۶ ماه |
| ۲۴۱ ماه به بالا سابقه | ۳۶ ماه | ۵۰ ماه |
سقف مدت برای مجرد ۳۶ ماه و برای متأهل ۵۰ ماه است و فقط در رده ۲۴۱ ماه به بالا مطرح میشود. مثلاً متأهلی با حدود هشت سال سابقه، یعنی داخل بازه ۲۵ تا ۱۲۰ ماه، معمولاً تا ۱۸ ماه مقرری میگیرد، نه سقف ۵۰ ماه. همین تفاوت رده سابقه است که جدول مدت پرداخت را از یک عدد کلی جدا میکند. اگر هنوز درباره اصل شرایط یا مدارک ثبت ابهام دارید، راهنمای شرایط دریافت بیمه بیکاری را ببینید. کسانی که با استعفا یا ترک کار جدا شدهاند باید پیش از حسابکردن مدت، راهنمای بیمه بیکاری بعد از استعفا یا ترک کار را بخوانند، چون ورود به مقرری برای آنان متفاوت است.
آیا دریافت مقرری بیکاری روی سابقه بازنشستگی اثر دارد؟
بله. ماههای دریافت مقرری معمولاً جزو سابقه بیمه و بازنشستگی محسوب میشود و از کارنامه بیمهای حذف نمیشود. این نکته جدا از رقم ماهانه است: حتی اگر مبلغ مقرری با حقوق زمان اشتغال یکی نباشد، ماههای برقراری نباید بیدلیل از سابقه کم شود. اگر در مدت پرداخت یا تعداد ماههای ثبتشده اختلاف میبینید، زودتر حکم برقراری را با ریز سابقه تطبیق دهید؛ اصلاح دیرهنگام ممکن است زمانبر شود و روی بازنشستگی اثر بگذارد.
مشاوره با وکیل اداره کار برای اعتراض به مبلغ یا رد پرونده
گاهی شرایط قانونی برقرار است، اما میانگین ۹۰ روز، تعداد تحت تکفل یا کف و سقف درست اعمال نشده و رقم مقرری با واقعیت پرونده نمیخواند. اعتراض بدون روشنکردن همین اجزا معمولاً نتیجه نمیدهد. فیشهای ۹۰ روز آخر، حکم برقراری و نام افراد تحت تکفل را کنار هم بگذارید تا معلوم شود اختلاف از کجاست. اگر مبلغ محاسبهشده با سوابق و حکم برقراری همخوان نیست یا درخواست رد شده، پیش از از دست رفتن فرصت با یک وکیل وزارت کار مسیر اعتراض و مدارک لازم را بررسی کنید.
سوالات متداول درباره مبلغ بیمه بیکاری
مبلغ بیمه بیکاری چقدر است؟
رقم واحدی برای همه وجود ندارد. قاعده کلی ۵۵ درصد متوسط حقوق پایه ۹۰ روز آخر است، بهاضافه حق تحت تکفل تا چهار نفر، با رعایت کف حداقل دستمزد و سقف ۸۰ درصد متوسط حقوق. مثال عددی همین صفحه مراحل را نشان میدهد.
جدول محاسبه بیمه بیکاری از کجا خوانده میشود؟
جدول اصلی این صفحه، مدت پرداخت بر اساس سابقه و تأهل است. رقم ماهانه از فرمول به دست میآید، نه از یک عدد ثابت روی جدول. برای هر پرونده باید میانگین ۹۰ روز و تعداد تحت تکفل جدا حساب شود.
بیمه بیکاری تا چند ماه پرداخت میشود؟
از ۶ ماه تا ۵۰ ماه، بسته به سابقه و تأهل. مجرد حداکثر ۳۶ ماه و متأهل حداکثر ۵۰ ماه، آن هم در بالاترین رده سابقه. رده ۲۵ تا ۱۲۰ ماه برای متأهل معمولاً ۱۸ ماه است.
بیمه بیکاری چند ماه پرداخت میشود اگر سابقه کم باشد؟
در کمترین رده قانونی (۶ تا ۲۴ ماه سابقه) مجرد معمولاً ۶ ماه و متأهل ۱۲ ماه مقرری میگیرد. کمتر از حداقل سابقه قانونی، اصلاً وارد محاسبه مدت نمیشود و باید شرایط استحقاق جدا بررسی شود.
محاسبه مبلغ بیمه بیکاری با آخرین فیش انجام میشود؟
خیر. ملاک میانگین حقوق پایه مشمول بیمه در ۹۰ روز آخر است. یک فیش بالاتر یا پایینتر بهتنهایی رقم را عوض نمیکند.
آیا عیدی و پاداش هم به بیمه بیکاری تعلق میگیرد؟
خیر. مقرری ماهانه است و عیدی و پاداش جداگانه به آن اضافه نمیشود.
آیا مبلغ بیمه بیکاری میتواند کمتر از حداقل دستمزد باشد؟
خیر. مجموع پرداختی نباید از حداقل دستمزد مصوب همان سال کمتر باشد. اگر فرمول عددی پایینتر بدهد، کف قانونی اعمال میشود.
